يا. انگليسي
هانتينگدُن
هنري هانتينگدُني1 مورخ انگليسي در 1080 ـ 1090 زاده شد، كشيش اعظم هانتينگدُن از 1109 به بعد؛ در 1154، هنوز زنده بود. هنگام سفرش به روم در 1139، ربرتوريني را در صومعهٴ بك ملاقات كرد. مهمترين تأليفش2 از تاريخ انگليس از زمان لشكركشي يوليوس قيصر (55 ق.م) تا 1130 (در تحرير پنجم تا 1154)، بحث ميكند. اين تاريخ تا 1126 بيشتر مبتني بر
تاريخ بيد و آثار آنگلوساكسون است، ولي از آن پس براساس مشاهدات و اطلاعات شخصي نوشته شده؛ با اين حال چندان مطلب تازهاي ندارد.
دربارهٴ ريچارد فيتزنيل و جان ساليسبوري ¿ فصل بيست و ششم مربوط به حقوق و جامعهشناسي.
دربارهٴ جرالد ويلزي، و دربارهٴ تاريخ ريچارد شيردل ¿ فصل بيست و دوم مربوط به جغرافيا.
نيوبورگ
ويليام نيوبورگي، ملقب به ويليام كوچك،3 مورخ انگليسي، كه در حدود 1136 زاده شد. كشيش صومعهٴ اوگوستيني سنتمري، نيوبورگ در نورث ريدينگ، يُركشاير.4 در حدود 1201، درگذشت. تاريخ انگلستان5 را در پنج كتاب نوشت مربوط به دورهٴ 1066 ـ 1198. در آن چندان مطالب تازهاي نيست، بلكه چكيدهاي از تاريخهاي ديگر است كه نشانههايي از عقل سليم، ذهن انتقادي و سبك انشاي خاص در آن ديده ميشود. مثلاً از رد حكايتهايي كه جفري مونماوثي اظهار كرده خودداري نميكند، و اين در آن زمان امري جالب بود. كتاب نيوبورگ مخصوصاً براي تاريخ دورهٴ 1154 ـ 1198، باارزش است. يكي از راهبان صومعهٴ فورنس در لانكاشاير ذيل آن را تا 1298، نوشت.
هاودن
راجر هاودني6 مورخ و مكانشناس انگليسي. احتمالاً در هاودن واقع در ولايت ريدينگ يُركشاير زاده شد. از منشيان هنري دوم بود؛ پس از مرگ هنري (1189)، احتمالاً راجر از كارهاي